Zasoby Ziemi są ograniczone, a jej ludność ma do 2050 roku wzrosnąć do 9 miliardów. W tej sytuacji coraz pilniejsze staje się przestawienie gospodarki z linearnego modelu weź-zrób-wyrzuć, na model, w którym ekonomiczna wartość zasobów będzie w pełni wykorzystywana

 

Przestawiamy dziesięć wdrożonych w Danii rozwiązań oraz ich praktyczne zastosowania, by pokazać, że cyrkularny model gospodarki może być podstawą solidnej strategii biznesowej ułatwiającej dotarcie do nowych rynków, motywującej do innowacji i ograniczającej koszty produkcji.

 

1. Kalundborg Symbiosis – pierwsza na świecie symbioza przemysłowa

 

Symbiosis w Kalundborg w Danii to miejsce, w którym produkty uboczne i odpady jednej firmy są wykorzystywane przez inne firmy jako surowce. Zasadą symbiozy przemysłowej jest łączenie logiki naturalnego ekosystemu z racjonalnością systemu gospodarczego. Dzięki lokalnej współpracy firmy publiczne i prywatne kupują od siebie nawzajem produkty uboczne, dzięki czemu osiągają wzajemne zyski oraz korzyści dla środowiska naturalnego. W Kalundborg symbioza zaczęła funkcjonować ponad czterdzieści lat temu i dziś jest jednym z najbardziej znanych i najczęściej opisywanych symbioz przemysłowych na świecie. Stała się również inspiracją dla innych przedsiębiorców, którzy chcieli produkować więcej za mniej. Jest kojarzona jako pierwszy tego typu ośrodek na świecie, a w Danii stała się zachętą do tworzenia kolejnych symbioz.

 

W Kalundborg działają zarówno firmy ze światowej czołówki, jak i firmy mniejsze – wszystkie jednak, bez względu na wielkość, osiągają oczywiste korzyści:

 

  • Ograniczenie kosztów oraz emisji zanieczyszczeń
  • Wzrost przy mniejszym zużyciu zasobów
  • Zwiększona konkurencyjność
  • Prężność i elastyczność

 

2. System cyrkularnej subskrypcji

 

VIGGA, duński producent odzieży dla dzieci, działa w modelu cyrkularnym. Jego nowatorska idea to stworzenie nowego systemu wspólnego korzystania z produktów. VIGGA oferuje swoim klientom subskrypcję, w ramach której dostają wysokiej jakości dziecięce ubrania wyprodukowane we właściwych warunkach i dostępne za niewielką cenę. Jest to możliwe, ponieważ każde z ubrań jest noszone kolejno przez wiele dzieci.

 

•    Klienci płacą co miesiąc sumę, za którą otrzymują dwadzieścia sztuk odzieży w rozmiarze ich dziecka.
•    Gdy dziecko z nich wyrasta, dostają nowy zestaw ubrań o jeden rozmiar większych.
•    Zwrócone firmie ubrania przechodzą kontrolę jakości i trafiają do profesjonalnej pralni.
•    Następnie zostają przekazane kolejnemu dziecku i koło się zamyka.

 

System ten zachęca firmy odzieżowe do produkowania odzieży możliwie najwyższej jakości, bo im lepsza jakość, tym więcej dzieci będzie mogło z niej korzystać – a to oznacza większe przychody. Poza tym umożliwił on zredukowanie wyrzucanej na śmietnik odzieży o 70 do 85 procent.

 

3. Koncepcja cyrkularnego podróżowania

 

Jednym z najsłabiej wykorzystywanych zasobów w dzisiejszym świecie są niewątpliwie samochody. W Danii przeciętne auto wozi po drogach 1,4 osoby i przez 23 godziny dziennie zajmuje cenną przestrzeń parkingową. Puste fotele samochodowe są oznaką nadwyżki mocy produkcyjnych branży motoryzacyjnej. Ta nieefektywność nie tylko ma negatywny wpływ na środowisko naturalne, ale jest też kosztowna dla właścicieli samochodów. Platforma GoMore oferuje kierowcom możliwość zabierania pasażerów w planowaną przez nich podróż. Dzięki temu w samochodach jest więcej ludzi, a na drogach mniej samochodów, dzięki czemu użytkowanie dróg staje się łatwiejsze.

 

Korzysta na tym również środowisko. Podróż jest tańsza zarówno dla kierowcy, jak i dla pasażera. Platforma GoMore powstała w 2005 roku i od tego czasu zainteresowało się nią ponad milion użytkowników. W samej Danii wykupiono ponad 300 tysięcy przejazdów, co uczyniło z GoMore europejskim liderem wspólnego użytkowania samochodów i jedną z największych skandynawskich firm wspólnej konsumpcji.

 

4. Recykling sztucznej murawy

 

Firma Re-Match opatentowała przełomową technologię rozdzielania sztucznej murawy na czyste składniki, które można poddać recyklingowi lub wykorzystać do powtórnego użycia z tym samym lub innym przeznaczeniem. Re-Match potrafi oddzielić wszystkie elementy zużytej syntetycznej murawy i przekształcić je w gumowe granulki, piasek i plastikowe włókna. Technologia jest tak efektywna, że prawie 100% składników można wykorzystać powtórnie lub zutylizować. Każdy zakład Re-Match jest w stanie przerobić rocznie 40 000 ton zużytej sztucznej murawy i wytworzyć z niej czyste, oddzielone od siebie składniki możliwe do wykorzystania na innych stadionach w dowolnym miejscu na świecie.

 


5. Pierwsza na świecie biodegradowalna butelka na piwo

 

Dla Carlsberg Group jednym z największych wyzwań jest problem opakowań, ponieważ generują one około 45% emisji CO2 firmy. Carlsberg chce ograniczyć tę wielkość, zachęcając klientów do recyklingu szkła, minimalizując jego zużycie i wprowadzając nowe, przyjazne dla środowiska opakowania. Nawiązał więc współpracę z duńską firmą ecoXpac, Duńskim Funduszem Innowacji i Duńskim Uniwersytetem Technicznym w celu stworzenia pierwszej na świecie w pełni biodegradowalnej butelki na piwo wykonanej z włókien drzewnych – Green Fiber Bottle. Będzie ona tak lekka jak butelka PET, ale będzie nad nią miała tę przewagę, że zostanie stworzona z surowca biologicznego.

 

Projekt jest realizowany w ramach Carlsberg Circular Community, czyli Cyrkularnej Społeczności Carlsberga, powołanej przez grupę platformy, której celem jest opracowywanie we współpracy z partnerami z całego świata przyjaznych dla środowiska produktów. Społeczność zmierza do wyeliminowania pojęcia odpadów, promując w świecie wyczerpujących się zasobów gospodarkę cyrkularną.

 

6. Ukryty potencjał mąki ziemniaczanej

 

Duńska firma KMC zajmująca się przetwórstwem ziemniaków i wytwarzająca z nich rozmaite produkty dla przemysłu spożywczego jest pionierem w czerpaniu wartości z własnych produktów ubocznych. Jej siedziba znajduje się w środkowej Jutlandii, ale ma ona zakłady w różnych częściach kraju, w pobliżu jej dostawców, czyli rolników uprawiających ziemniaki. Od czasu wprowadzenia na rynek pozyskiwanych z ziemniaków białek spożywczych w latach 80. XX wieku KMC udoskonala technologie wykorzystania odpadów powstających przy produkcji mąki ziemniaczanej. W 2005 roku firma zaczęła przetwarzać błonnik ziemniaczany na wartościowy, bogaty w proteiny dodatek wykorzystywany w przemyśle spożywczym.

 

7. Powtórne wykorzystanie starych cegieł

 

Założyciele spółki Gamle Mursten (w dosłownym tłumaczeniu: „Stare Cegły”) uznali, że cegły rozbiórkowe nie muszą trafiać na wysypisko. Od czasu swego powstania Gamle Mursten zwiększyła skalę działania i dziś jest dużą firmą stosującą opatentowaną przez siebie technologię oczyszczania starych cegieł bez użycia środków chemicznych. Cegły są czyszczone metodą wibracyjną, a następnie, jedna po drugiej, sprawdzane pod względem jakości. Po przejściu kontroli trafiają do magazynu, skąd wysyła się je do odbiorców.

 

Technologia ta pozwala zaoszczędzić 95% energii potrzebnej do wyprodukowania nowych cegieł, jest więc zgodna z modelem gospodarki cyrkularnej – zasoby wytworzone przez jedno pokolenie są wykorzystywane przez pokolenia następne. Każde dwa tysiące „uratowanych” cegieł oznaczają zmniejszenie emisji CO2 o jedną tonę. Gdy firmy Realdania Byg i 3XN Architects wykorzystały 300 000 starych cegieł przy budowie hotelu Castle of Hindsgavl, w rezultacie do środowiska trafiło o 150 ton dwutlenku węgla mniej.

 

8. Starą wełnę izolacyjną, fajans i sanitariaty można przerobić na nową wełnę izolacyjną.


W Danii ponad 30% odpadów powstaje w branży budowlanej, dlatego coraz więcej uwagi poświęca się metodom upcyklingu materiałów budowlanych, czyli takiego ich przetworzenia, w wyniku którego z materiałów niskiej jakości powstają materiały o jakości wyższej. Dawniej izolacyjna wełna mineralna trafiała na wysypiska śmieci, a pokruszony fajans, pochodzący głównie z wyrobów sanitarnych, był dodawany do kruszywa drogowego.

 

Dziś duńskie firmy wprowadzają nowe ekologiczne rozwiązania. Odpady budowlane trafiają do RGS90 - firmy specjalizującej się w ich przetwarzaniu, sortowaniu i recyklingu. Wszystkie zbędne materiały zostają oddzielone. Wełnę mineralną ROCKWOOL i panele akustyczne ROCKFON oczyszcza się z elementów niepoddających się recyklingowi i granuluje. Fajans i fajansowe wyroby sanitarne kruszy się i wysyła do zakładów produkujących wełnę mineralną ROCKWOOL, gdzie z tych wszystkich odpadów robi się nowe maty izolacyjne, które w przyszłości również będzie można poddać recyklingowi.

 

9. Energooszczędne pompy Grundfos

 

Pompy to urządzenia obecne w różnych zakładach przemysłowych. Są niezbędne w mleczarniach, browarach, rzeźniach, zakładach tekstylnych i chemicznych, elektrowniach i na statkach. Jednak ponad dwie trzecie działających obecnie pomp jest nieefektywnych – ich zużycie energii jest za wysokie, czasem aż o 60%. Poza tym są zwykle za duże i często pracują bez przerwy na maksymalnej prędkości. Zastąpienie nieefektywnych pomp daje znaczące oszczędności, ogranicza marnotrawienie energii i minimalizuje ślad środowiskowy. W zakładach japońskiej firmy Yokohama Rubber Grundfos wymienił główną pompę dostarczającą wodę do instalacji chłodzącej linię produkcyjną. Koszty zużycia energii spadły o ponad 50%, zmalała również emisja CO2. Również w rozsianych po świecie zakładach Grundfosa wymieniono wszystkie nieefektywne pompy na nowe urządzenia, dzięki czemu udało się ograniczyć roczne zużycie energii o 8 000 000 kWh.

 

10. Optymizacja produktów ubocznych

 

Danish Crown, jeden z największych na świecie producentów wieprzowiny, to spółdzielnia duńskich hodowców, którzy są jednocześnie jej właścicielami i dostawcami. W całym łańcuchu wartości funkcjonującym między gospodarstwem hodowlanym a rzeźnią pojawiają się liczne okazje do optymalizacji produktów ubocznych i odpadów. Menedżerowie z Danish Crown wyznają zasadę, w myśl której łańcuch wartości jest tak silny, jak silne jest jego najsłabsze ogniwo, dlatego firma jest dziś jednym z najbardziej efektywnych producentów mięsa na świecie. Było to możliwe dzięki temu, że skupiła się nie tylko na produkcji wieprzowiny, lecz zajęła się także recyklingiem i wywarzaniem innych produktów, takich jak energia odnawialna, paliwa, żywność i substancje wykorzystywane w przemyśle farmaceutycznym. Efektywność gospodarowania zasobami jest jednym z kluczowych czynników jej sukcesu.

 

Firma inwestuje w ogniwa łańcucha wartości, czyli w chów trzody, modernizację chlewni, optymalizację procesu żywienia, poprawę efektywności wykorzystania energii i wody, a także w logistykę oraz utylizację odpadów. Wszystkie te działania są ze sobą wzajemnie powiązane, co sprawia, że łańcuch wartości staje się również łańcuchem przepływu wiedzy. Dzięki tej filozofii Danish Crown produkuje więcej za mniej, tworząc dodatkową wartość dla klientów, dostawców i właścicieli oraz dla całego społeczeństwa, klimatu i środowiska naturalnego.

 

Najlepsze miejsca na długi weekend na przełomie maja i czerwca

Na przełomie maja i czerwca czeka na nas kolejny długi weekend – Boże Ciało w tym roku wypada 31 maja. Jeden dzień wolnego pozwoli na cztery dni wypoczynku.

Czytaj Więcej >>

Najlepsze pomysły na wyjazd rodzinny z okazji Dnia Dziecka

Wkrótce Międzynarodowy Dzień Dziecka. Wielu rodziców zastanawia się, w jaki sposób spędzić ten szczególny dzień ze swoimi pociechami, aby przyniósł jak najwięcej radości i pozostawił przyjemne wspomnienia. Możliwości na uczczenie tego święta jest naprawdę wiele. 

Czytaj Więcej >>

Najciekawsze pomysły na Majówkę

Już w marcu zaczynamy zastanawiać się, jak, a przede wszystkim, gdzie spędzimy Majówkę. W tym roku 1 maja wypada we wtorek, dodając do tego dwa weekendy plus 3 dni urlopu – szykuje się aż niemal 10 dni wypoczynku!  Czytaj więcej >

Najlepsze wiosenne wyjazdy typu city break

City break to alternatywna opcja dla tych wszystkich, którzy nie mają czasu wybrać się na dłuższy wypoczynek. Obejmuje ona wyjazdy weekendowe do najciekawszych miejsc w Europie. Krótkoterminowa wycieczka pozwala na wypoczynek oraz zapoznanie się z kulturą i kuchnią danego regionu.  Czytaj więcej >

Artykuły wybrane losowo

Turystyka aktywna na Wyspach Kanaryjskich

JOANNA CYBULSKA-MIKA
www.wyspy-szczesliwe.pl

<< Wyspy Kanaryjskie najczęściej kojarzą się z błogim wylegiwaniem się pod palmą na wspaniałej, przez cały rok skąpanej w słońcu plaży czy z drinkiem w ręku przy basenie eleganckiego hotelu. Jednak region ten oferuje także niezliczone możliwości dla osób pragnących podczas urlopu zażywać więcej ruchu i poszukiwać nowych wrażeń. Wycieczka statkiem na spotkanie z delfinami, zdobywanie wulkanów pieszo czy na rowerze, ujarzmianie oceanu i wiatru, eksploracja wąwozów i wawrzynowych lasów to tylko kilka z wybranych tutejszych atrakcji dla miłośników turystyki kwalifikowanej. >>

Osoba lubiąca aktywny wypoczynek poczuje się na tym hiszpańskim archipelagu jak ryba w wodzie. Na wybrzeżu zimą temperatury w ciągu dnia rzadko spadają poniżej 20°C, a w lecie nieczęsto przekraczają 29°C, więc na wyspach swój ulubiony sport można uprawiać na świeżym powietrzu o każdej porze roku. Sami Kanaryjczycy wysoko cenią kulturę fizyczną i posiadają doskonałą infrastrukturę do dbania o swoją kondycję. Centra sportowo-rekreacyjne znajdziemy nawet w niewielkich miastach, powszechnie dostępne są sprzęty do ćwiczeń i boiska do gry w piłkę nożną czy siatkówkę, wytyczono również liczne oznakowane szlaki piesze i dla rowerów górskich, a kluby turystyki organizują trekkingi z wykwalifikowanymi przewodnikami. Bardzo dużą popularnością cieszy się tutaj lucha canaria (zapasy kanaryjskie), nadal naucza się też wymagającego dużej sprawności skoku pasterza – salto de pastor – z użyciem długiego kija. Dawniej stanowił on sposób na przekraczanie wąwozów.

Więcej…

Dominikańska przygoda

ŁUKASZ KUDELSKI


Ten wyspiarski kraj położony na Karaibach na wyspie Hispanioli (to używana w Polsce do XIX w. nazwa Haiti) kojarzy mi się przede wszystkim z wyśmienitym rumem, wyborną kawą, motocyklami, pięknymi plażami i kobietami, gorącą muzyką, a także górami, jeziorami, wodospadami, sawannami i pustynią. Gdy rzucimy okiem na mapę świata i dostrzeżemy sąsiadów Dominikany – Haiti, Kubę, Jamajkę i Portoryko – nie będziemy mieć wątpliwości. To musi być wyjątkowo egzotyczne i pełne ciekawych niespodzianek miejsce. 

Więcej…

Uganda – prawdziwa perła Afryki

ANNA KRYPA
www.comeann.com

<< Wędrówka po tajemniczych Górach Księżycowych, spotkanie oko w oko z gorylami górskimi i jeden z najbardziej ekscytujących raftingów na świecie – to wszystko i znacznie więcej czeka na każdego podróżnika odwiedzającego Ugandę. Ten fascynujący kraj zaskakuje bogactwem przyrody i wspaniałymi krajobrazami. W jego tropikalnych lasach gdzieś zza mgieł wyłaniają się sylwetki dzikich zwierząt, które zdają się być praktycznie na wyciągnięcie ręki. >>

Więcej…